Conjunctuur

In het voorafgaande hebben we geprobeerd enige uitleg te geven over een aantal economische begrippen als rente, inflatie, sparen en investeren. Natuurlijk zijn er nog veel meer begrippen die nader uitgelegd zouden kunnen worden. We beperken ons echter tot nog één begrip, conjunctuur.

In het begrip conjunctuur komen twee andere begrippen tot uitdrukking, namelijk nationaal inkomen (de som van alles wat we met elkaar verdienen) en werkloosheid. Het verband tussen die twee komt dan zichtbaar in beeld in een soort golfbeweging, die vaak een cyclus doorloopt van 5 tot 10 jaar. In deze cyclus zijn een aantal fases te herkennen:

Hoogconjunctuur
Bedrijven zitten in een situatie van hoogconjunctuur op het moment dat ze tegen de grens zitten van wat ze kunnen produceren. Het kost hen moeite om de gevraagde producten op tijd te kunnen leveren. De levertijden worden langer, de lonen van de werknemers stijgen, de prijzen van de producten gaan omhoog en de rente stijgt. De werkloosheid zit rond het minimumniveau en is dus zeer laag.

Crisissituatie
Op een bepaald moment kan de vraag naar producten zo groot zijn, dat de producent dat niet bij kan benen. Met andere woorden: het aanbod kan niet aan de vraag voldoen. Er moet overgewerkt worden door de werknemers, bestellingen kunnen niet op tijd worden geleverd en vacatures blijven lang bestaan. Bovendien moeten er hoge lonen worden betaald. Dit wordt uiteraard in de prijzen van de producten uitgedrukt. Met andere woorden: er ontstaat een loon-prijsspiraal (hogere prijzen, minder koopkracht, looneisen, enzovoort).

Recessiesituatie
De periode van economische recessie wordt door een aantal zaken gekarakteriseerd, te weten: toename van de werkloosheid, afname van de groei van het nationaal inkomen, bedrijven die hun geplande investeringen gaan uitstellen, vermindering van de vraag naar producten (betekent dat consumenten meer gaan sparen) en daaraan vaak gekoppeld een toenemend gevoel van onzekerheid bij de bevolking.

Laagconjunctuur
De groei van de productie vertraagt en de kooplust van de consumenten neemt af. De winkeliers zien dat de verkoop van hun producten gaat tegenvallen en de orderportefeuille van de ondernemers is minder goed gevuld. In een dergelijk klimaat wordt de productie beperkt en is er nog weinig initiatief tot het doen van investeringen.

De werkgelegenheid is laag. Er moet door meer mensen korter worden gewerkt en/of er vallen veel ontslagen. Soms worden er zelfs bedrijven gesloten.

Keerpunt en herstelsituatie
Een kentering kan ontstaan doordat de ondernemingen, na lang uitstel, toch overgaan tot vervanging van kapitaalgoederen (machines en dergelijke). Er worden dus weer nadrukkelijker investeringen gedaan. Omdat dat gebeurt, betekent dat weer orders voor de kapitaalgoederenindustrie, die op haar beurt ook weer orders gaat plaatsen en mensen in dienst gaat nemen. Daardoor ontstaat er een proces dat zichzelf versterkt, waarbij consumenten en investeerders meer vertrouwen krijgen en hun bestedingen opschroeven. Dat vertrouwen en andere psychologische factoren kunnen een grote rol spelen in dat conjuncturele proces. Sommige economen stellen zelfs dat die psychologische factoren eigenlijk alleen bepalend zijn voor de geschetste golfbewegingen in de conjunctuur.

De overheid zal proberen om de conjunctuurbewegingen te dempen, dus zo vlak mogelijk te laten verlopen. Dit zal zij proberen door een zo adequaat mogelijke economische politiek. Daarbij gaat het om het beïnvloeden van de samenstelling en het niveau van de totale bestedingen. Eén van de middelen die daarvoor gebruikt kan worden is de loon- en inkomstenbelasting. Deze belasting kan verhoogd of verlaagd worden door de overheid.

Conjunctuur en beurs
De conjunctuurbewegingen zijn vaak ook op de beurs terug te vinden, waarbij er duidelijk sprake is van meer en minder conjunctuurgevoelige fondsen. Verder is altijd opvallend dat de beurs zo’n 6 tot 9 maanden vooruitloopt op de conjunctuurbeweging. De meest conjunctuurgevoelige fondsen zijn:
* Chemiefondsen
* Bouwbedrijven
* Baggerbedrijven

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.